મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ:
- જલારામ બાપાના પવિત્ર નામે ચાલતી ડેરીમાં પામ ઓઇલ અને કેમિકલ ભેળવી નકલી ઘી બનાવવાના ગંભીર આક્ષેપો.
- ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ ૨૧ અને ૪૭ હેઠળ નાગરિકોના શુદ્ધ આહાર અને જીવનના અધિકાર પર સીધો પ્રહાર.
- ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ, ભારતીય ન્યાય સંહિતા અને ફેક્ટરીઝ એક્ટ સહિતની વિવિધ કલમો હેઠળ કડક કાર્યવાહીની માગ.
- અનહાઇજીનિક સ્થિતિ, ફાયર સેફ્ટી અને લેબર લોના ઉલ્લંઘન બદલ સમગ્ર એકમ તાત્કાલિક સીલ કરવા રજૂઆત.
- વહીવટી તંત્રની નિષ્ક્રિયતા સામે હાઇકોર્ટમાં જાહેર હિતની અરજી (પીઆઈએલ) કરવાની ચીમકી.
પામ ઓઇલ અને કેમિકલથી નકલી ઘી બનાવવાના કૌભાંડનો પર્દાફાશ
ગાંધીનગર જિલ્લાના દહેગામ તાલુકાના કડાદરા ખાતે જલારામ બાપાના પવિત્ર નામે ચાલતી ‘જોગી જલિયાણ ડેરી’ ખાતે શંકાસ્પદ અને આરોગ્ય માટે અત્યંત જોખમી એવા ખાદ્ય પદાર્થોમાં વ્યાપક ભેળસેળ થતી હોવાની ગંભીર બાબતો સામે આવી છે. દૂધ કે મલાઈનો ઉપયોગ કર્યા વગર પામોલીન તેલ અને રાસાયણિક પદાર્થોનું મિશ્રણ કરીને ‘શુદ્ધ ગાય-ભેંસનું દેશી ઘી’ ના નામે બજારમાં વેચી ગ્રાહકો સાથે મોટી છેતરપિંડી આચરવામાં આવી રહી હોવાના આક્ષેપો થયા છે. આ પ્રકારનું ઝેરી અને ભેળસેળયુક્ત ઘી પીરસવું એ ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ ૨૧ હેઠળ નાગરિકોને મળેલા પ્રદૂષણમુક્ત અને શુદ્ધ આહાર મેળવવાના મૂળભૂત અધિકારનો સીધો ભંગ છે.
ફૂડ સેફ્ટી અને ભારતીય ન્યાય સંહિતાની કલમો હેઠળ ગંભીર ગુનાઓ
આ પ્રકરણમાં ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ ૨૦૦૬ ની વિવિધ કલમો તેમજ નવી ભારતીય ન્યાય સંહિતા ૨૦૨૩ ની ગંભીર કલમોનો સ્પષ્ટ ભંગ જોવા મળી રહ્યો છે. લાયસન્સ વગરના સપ્લાયર્સ પાસેથી કાચો માલ મેળવવો, ભ્રામક બ્રાન્ડિંગ કરવું, લેબલ કે બેચ નંબર વગરનો માલ રાખવો અને ગંદકી વચ્ચે ફૂડ પ્રોસેસિંગ કરવું તે અસુરક્ષિત ખાદ્ય પદાર્થ શ્રેણી હેઠળ આવે છે. આ ગુનાઓ બદલ આજીવન કેદ સુધીની સજા અને લાખો રૂપિયાના દંડની જોગવાઈ છે. આ ઉપરાંત ભારતીય ન્યાય સંહિતાની કલમ ૨૭૪, ૨૭૫, ૩૧૮ (છેતરપિંડી), ૩૧૬ (વિશ્વાસઘાત), ૩૩૬ (બનાવટી દસ્તાવેજો) અને ૬૧ (ગુનાહિત ષડયંત્ર) હેઠળ કંપનીના સંચાલકો, સપ્લાયર્સ અને એજન્ટો સામે ફોજદારી ગુનો નોંધવા માગ ઉઠી છે.
ફેક્ટરીઝ એક્ટ, ગ્રાહક સુરક્ષા અને મજૂર કાયદાઓનો અનાદર
જે સ્થળે આ કામગીરી ચાલી રહી છે ત્યાં ફેક્ટરીઝ એક્ટ ૧૯૪૮ અને ગુજરાત ફાયર પ્રિવેન્શન એક્ટનો સંપૂર્ણ અનાદર કરવામાં આવ્યો છે. ઉત્પાદન સ્થળ પર કબૂતરના માળા, ચરક અને અસ્વચ્છતા વચ્ચે કામગીરી થતી હોવાનું સામે આવ્યું છે, જ્યારે ફાયર સેફ્ટીના સાધનો કે ઇમરજન્સી એક્ઝિટ પણ શૂન્ય છે. આ સિવાય ગ્રાહક સુરક્ષા અધિનિયમ ૨૦૧૯ ની જોગવાઈઓ અને શ્રમિકો માટેના ઓક્યુપેશનલ સેફ્ટી કોડ તેમજ મેડિકલ ફિટનેસના નિયમોનું પણ ગંભીર ઉલ્લંઘન થયું છે, જેથી કંપનીઝ એક્ટની કલમ ૪૪૭ હેઠળ ડાયરેક્ટરો સામે સીધી કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
સંપૂર્ણ ફેક્ટરી સીલ કરવા અને હાઇકોર્ટના દ્વાર ખખડાવવા તૈયારી
માત્ર અમુક સેમ્પલ લઈને ઔપચારિકતા પૂરી કરવા બદલ વહીવટી તંત્ર અને જવાબદાર અધિકારીઓની કામગીરી સામે પણ સવાલો ઊભા થયા છે. તંત્ર દ્વારા આખું એકમ સીલ કરવાને બદલે માત્ર આંશિક કામગીરી કરાતાં પુરાવાના નાશ થવાની આશંકા વ્યક્ત કરાઈ છે. આથી સેન્ટ્રલ એફએસએસએઆઈ, કલેક્ટર અને પોલીસ તંત્ર દ્વારા તાત્કાલિક નામજોગ એફઆઈઆર નોંધી સમગ્ર ફેક્ટરીને કાયદાકીય રીતે સીલ કરવામાં આવે તેવી માગ કરાઈ છે. જો યોગ્ય કાર્યવાહી નહીં કરવામાં આવે તો જાહેર આરોગ્યના હિતમાં ગુજરાત હાઇકોર્ટ સમક્ષ અનુચ્છેદ ૨૨૬ હેઠળ જાહેર હિતની અરજી (પીઆઈએલ) અથવા મેન્ડેમસ રિટ દાખલ કરીને સ્વતંત્ર એસઆઈટી તપાસની દાદ માંગવામાં આવશે.
About the Author
