મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ:
- વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ગ્રીન એનર્જી અને સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટના વિઝનથી પ્રેરાઈને ગોપીનાથ બાયો સીએનજી એલએલપીનો નવતર પ્રયોગ.
- અમરેલી જિલ્લાના શેડુંભાર ગામે ડ્રાય ડાયજેસ્ટર ટેક્નોલોજી આધારિત બાયો સીએનજી પ્લાન્ટ સ્થાપવાની કામગીરી શરૂ.
- પ્રથમ તબક્કામાં દરરોજ ૧૦ ટન ફીડસ્ટોક પ્રોસેસિંગ ક્ષમતા સાથે વર્ષ ૨૦૨૭ સુધીમાં વ્યાવસાયિક ઉત્પાદન શરૂ કરવાનો લક્ષ્યાંક.
- નેપિયર ઘાસ અને ગાયના ગોબરના ઉપયોગથી પાણીની બચત સાથે પર્યાવરણમૈત્રી ઇંધણ અને જૈવિક ખાતરનું થશે ઉત્પાદન.
ગ્રીન એનર્જી અને સ્વચ્છ ઊર્જા તરફ અમરેલીનું કદમ
વિશ્વભરમાં સ્વચ્છ ઊર્જા અને ઊર્જા સુરક્ષાની વધતી જરૂરિયાત વચ્ચે ગુજરાતના અમરેલી જિલ્લાના શેડુંભાર ગામે ગોપીનાથ બાયો સીએનજી એલએલપી દ્વારા આધુનિક ડ્રાય ડાયજેસ્ટર ટેક્નોલોજી આધારિત બાયો સીએનજી પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા પર્યાવરણમૈત્રી ઇંધણનું ઉત્પાદન, ખેડૂતોને વધારાની આવક, સ્થાનિક રોજગારીનું સર્જન અને ગ્રીન એનર્જીને પ્રોત્સાહન આપવાનો મુખ્ય હેતુ છે. સંચાલક જતીન મનસુખભાઈ પટેલ (ગજેરા)એ જણાવ્યું હતું કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના વિઝનથી પ્રેરાઈને શરૂ કરાયેલા આ પ્લાન્ટમાં પ્રથમ તબક્કામાં દરરોજ ૧૦ ટન ફીડસ્ટોક પ્રોસેસ કરવાની ક્ષમતા વિકસાવવામાં આવશે અને વર્ષ ૨૦૨૭ દરમિયાન વ્યાવસાયિક ઉત્પાદન શરૂ કરવાનો લક્ષ્યાંક રખાયો છે.
ડ્રાય ડાયજેસ્ટર ટેક્નોલોજી અને નેપિયર ઘાસની ખેતીના ફાયદા
આ પ્લાન્ટમાં મુખ્યત્વે નેપિયર ઘાસ અને ગાયના ગોબરનો ઉપયોગ કરીને બાયોગેસ ઉત્પન્ન કરવામાં આવશે. પરંપરાગત પદ્ધતિની સરખામણીએ ડ્રાય ડાયજેસ્ટર પદ્ધતિમાં પાણીનો ઓછો ઉપયોગ થાય છે, જેનાથી પાણીની બચત, ઓછી જાળવણી અને વધુ કાર્યક્ષમ ઉત્પાદન શક્ય બને છે. પ્રોજેક્ટ માટે હાલ આશરે ૭૦૦ વીઘા વિસ્તારમાં નેપિયર ઘાસની ખેતી કરવામાં આવી રહી છે, જેને ભવિષ્યમાં ૨૦૦૦ વીઘા સુધી વિસ્તૃત કરાશે. નેપિયર ઘાસ ઝડપથી વિકસતો, ઊંચું બાયોમાસ આપતો અને વર્ષમાં અનેક વખત કાપણી કરી શકાય એવો ઊર્જા પાક છે. ડાયજેસ્ટરમાંથી મળતો ડાયજેસ્ટેટ ભાગ ઉત્તમ ગુણવત્તાનું ઓર્ગેનિક ખાતર હોવાથી ખેડૂતોના રાસાયણિક ખાતરના ખર્ચમાં ઘટાડો થશે.
ખેડૂતોની આવક અને સ્થાનિક રોજગારીમાં મોટો ઉછાળો
જતીન પટેલે ઉમેર્યું હતું કે આ પ્રોજેક્ટથી સ્થાનિક યુવાનોને રોજગારી, પરિવહન, ખેતી, પ્લાન્ટ સંચાલન અને અન્ય સહાયક સેવાઓમાં નવી તકો મળશે. સાથે જ ખેતીના અવશેષોનો સદુપયોગ થવાથી પ્રદૂષણમાં ઘટાડો થશે. શેડુંભાર ખાતે સ્થાપિત થઈ રહેલો આ પ્લાન્ટ ખેડૂતો, પર્યાવરણ અને ગ્રીન એનર્જીને જોડતો એક મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ છે, જે ભવિષ્યમાં અમરેલી જિલ્લાને સ્વચ્છ ઊર્જા, હરિયાળી વિકાસ અને આત્મનિર્ભર ગ્રામ્ય અર્થતંત્ર તરફ આગળ વધારશે.
ડ્રાય ડાયજેસ્ટર પ્રક્રિયાની મુખ્ય વિગતો
- કાપણી: નેપિયર ઘાસને ૨ થી ૫ સેમીના કદમાં કાપવામાં આવે છે.
- ભેજ અને મિશ્રણ: આશરે ૬૦ થી ૭૦ ટકા ભેજ તથા ગોબર અથવા જૂનો ડાયજેસ્ટેટ ઉમેરાય છે.
- પ્રક્રિયા: ડાયજેસ્ટરને સંપૂર્ણ હવાચુસ્ત બંધ કરી ૪૦ થી ૬૦ દિવસ દરમિયાન બાયોગેસ ઉત્પન્ન કરાય છે.
- અંતિમ ઉત્પાદન: પ્રક્રિયાના અંતે ઉત્તમ કક્ષાનું જૈવિક ખાતર પ્રાપ્ત થાય છે.
ખેડૂતો અને પર્યાવરણને થનારા મુખ્ય લાભો
- વધારાની આવક: કરાર આધારિત નેપિયર ઘાસના વેચાણથી ખેડૂતોને આર્થિક લાભ.
- ખર્ચમાં ઘટાડો: ડાયજેસ્ટેટ ખાતર મળવાથી રાસાયણિક ખાતર અને પરંપરાગત ઇંધણનો ખર્ચ ઘટશે.
- પર્યાવરણ સંરક્ષણ: કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટશે અને ઓછી ફળદ્રુપ જમીનમાં પણ આ ઊર્જા પાક ઝડપી વૃદ્ધિ આપશે.
- સ્થાનિક વિકાસ: ગ્રામ્ય સ્તરે ઉદ્યોગ વિકાસ અને સ્વચ્છ ઊર્જાને પ્રોત્સાહન મળશે.
અહેવાલ :મહેશભાઈ જળું
About the Author
