મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ:
- ન્યાય માટે કાનૂની લડત: ૧૫ વર્ષની સગીરાએ વડોદરામાં અભ્યાસ ચાલુ રાખવા માટે પોતાના જ માતા-પિતા સામે ગુજરાત વડી અદાલતમાં દાદ માંગી.
- પ્રમાણપત્રો છુપાવ્યા: ધોરણ-૧૦ પછી પાટણ રહેવા જવાના દબાણવશ માતા-પિતાએ દીકરીના અસલ પ્રમાણપત્રો પોતાની પાસે રાખી લેતા શાળાએ દીકરીનો કામચલાઉ પ્રવેશ રદ કર્યો.
- અધિકારનું હનન: દીકરીએ બંધારણીય શિક્ષણના મૂળભૂત અધિકાર અને કિશોર ન્યાય અધિનિયમની જોગવાઈઓ હેઠળ માતા-પિતા દ્વારા કરાતી હેરાનગતિ સામે ન્યાયની ગુહાર લગાવી.
વડોદરામાં નાના-નાની પાસે રહીને ભણવાની જીદ સામે માતા-પિતાએ અસલ પ્રમાણપત્રો છુપાવ્યા: શાળાએ પ્રવેશ રદ કરતા દીકરી માનસિક આઘાતમાં
અમદાવાદ: પોતાના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય અને અભ્યાસને ચાલુ રાખવા માટે વડોદરાની એક ૧૫ વર્ષીય સગીર દીકરીએ પોતાના જ જન્મદાતા માતા-પિતા સામે કાનૂની લડત આદરી છે. દીકરીએ ગુજરાત વડી અદાલત (હાઈકોર્ટ)માં ન્યાયની ગુહાર લગાવીને બાળ કલ્યાણ સમિતિને એવો આદેશ આપવા માંગ કરી છે કે, તેના માતા-પિતા પાસેથી તેના શૈક્ષણિક પ્રમાણપત્રો પરત અપાવવામાં આવે, જેથી કરીને તે વડોદરામાં જ પોતાનો આગળનો અભ્યાસ નિર્વિઘ્નપણે ચાલુ રાખી શકે. એક અંગ્રેજી દૈનિક પત્રના અહેવાલ અનુસાર, કાયદાકીય ગૂંચવણોના કારણે દીકરીનું ભવિષ્ય અત્યારે અધ્ધરતાલ થઈ ગયું છે.
પાટણ જવાના બદલે વડોદરામાં મોસાળ પક્ષે રહેવાની દીકરીની ઈચ્છા
આ સમગ્ર વિવાદની વિગત એવી છે કે, આ દીકરીએ વડોદરામાં રહીને જ ધોરણ-૧૦ સુધીનો અભ્યાસ પૂરો કર્યો હતો. ત્યારબાદ તેના માતા-પિતા જેઓ પાટણમાં રહે છે, તેમણે દીકરીને પોતાની સાથે રાખવા માટે તેની ગુણપત્રક (માર્કશીટ) અને શાળા છોડ્યાનું પ્રમાણપત્ર મેળવી લીધું હતું. માતા-પિતાએ દીકરી પર પાટણ આવીને રહેવા માટે સતત દબાણ કર્યું હતું અને તેની માતાએ પાટણની જ એક શાળામાં ધોરણ-૧૧માં તેનું નામાંકન (એડમિશન) પણ કરાવી દીધું હતું. જોકે, દીકરી પાટણ જવા બિલકુલ તૈયાર નહોતી અને તે વડોદરામાં જ પોતાના નાના-નાની સાથે રહેવા અને ભણવા માંગતી હતી. અગાઉ તેના માતા-પિતા તેને વડોદરા જ મૂકી ગયા હતા અને તેના ભણતરનો ખર્ચ પણ તેઓ જ ભોગવતા હતા.
અસલ દસ્તાવેજોના અભાવે શાળાએ પ્રવેશ રદ કર્યો
દીકરીની માતા અંતે તેને વડોદરા મૂકીને એકલી પાટણ જતી રહી હતી. ત્યારબાદ વડોદરામાં રહેતા વૃદ્ધ નાના-નાનીએ દીકરીના માતા-પિતા પાસેથી અસલ દસ્તાવેજો મેળવવા માટે વડોદરાની બાળ કલ્યાણ સમિતિ સમક્ષ અરજી કરી હતી. આ દરમિયાન સમય બગડે નહીં તે માટે નાના-નાનીએ દીકરીના નકલ (ડુપ્લિકેટ) પ્રમાણપત્રો કઢાવીને વડોદરાની એક શાળામાં તેનો કામચલાઉ પ્રવેશ કરાવી દીધો હતો. જોકે, થોડા સમય બાદ શાળા વહીવટી તંત્રએ પ્રવેશને કાયમી કરવા માટે દીકરીના અસલ શૈક્ષણિક દસ્તાવેજોની માંગણી કરી હતી. અસલ પ્રમાણપત્રો માતા-પિતા પાસે હોવાથી નાના-નાની તે રજૂ કરી શક્યા નહોતા, જેના કારણે છેવટે શાળાએ દીકરીનો પ્રવેશ રદ કરી દીધો હતો.
શિક્ષણ અને સન્માનના મૂળભૂત અધિકારના ઉલ્લંઘનની વકીલ મારફતે રજૂઆત
પોતાનો અભ્યાસ અધવચ્ચે અટકી જતાં અને શાળામાંથી નામ નીકળી જતાં દીકરી ભારે માનસિક આઘાતમાં સરી પડી હતી. અંતે પોતાના અસલ શૈક્ષણિક દસ્તાવેજો પરત મેળવવા માટે દીકરીએ કાનૂની સલાહકાર (વકીલ) દીપમાલા દેસાઈ મારફતે વડી અદાલતમાં અરજી દાખલ કરી હતી. વડી અદાલતમાં એવી ધારદાર દલીલ કરવામાં આવી છે કે, દીકરીએ દેશના બંધારણ દ્વારા મળેલા શિક્ષણના તેના મૂળભૂત અધિકાર અને સન્માન સાથે જીવવાના અધિકારના ઉલ્લંઘનની ફરિયાદ કરી છે. આ ઉપરાંત, સગીર વયની દીકરીને તેના જ માતા-પિતા દ્વારા આ પ્રકારે તરછોડી દેવાના કારણે તેના શાળાકીય શિક્ષણમાં મોટો અવરોધ ઉભો થયો હોવાથી, તેમણે અરજીમાં કિશોર ન્યાય (બાળકોની સંભાળ અને સંરક્ષણ) અધિનિયમની કડક જોગવાઈઓનો ઉપયોગ કરીને ન્યાયની માંગ કરી છે.
About the Author
