મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ:
- રાજ્યસભામાં મજબૂત સ્થિતિ: નવા સાંસદોના શપથ બાદ ઉપલા ગૃહમાં શાસક ગઠબંધનની સભ્ય સંખ્યા વધીને ૧૫૧ થઈ, જે સામાન્ય બહુમતીથી ઘણી વધારે છે.
- બે પ્રાદેશિક પક્ષો નિર્ણાયક: ઓડિશાની બીજુ જનતા દળ અને આંધ્રપ્રદેશની વાયએસઆર કોંગ્રેસના સમર્થનથી સત્તાધારી પક્ષની તાકાત ૧૬૦ સુધી પહોંચી શકે છે.
- વિપક્ષી ગઠબંધનમાં ગાબડું: તૃણમૂલ કોંગ્રેસમાં આંતરિક બળવો અને તમિલનાડુના દ્રવિડ મુન્નેત્ર કઝગમ પક્ષના અલગ થવાના અહેવાલોથી વિપક્ષ નબળો પડ્યો, પશ્ચિમ બંગાળની પેટાચૂંટણી બાદ સરકાર ૧૬૪ના જાદુઈ આંકડા તરફ આગળ વધશે.
નવા સાંસદોના શપથ ગ્રહણ સાથે જ સત્તાધારી પક્ષ મજબૂત, મહિલા અનામત અને બેઠકો વધારવાના બિલ પસાર કરવા માટે સુવર્ણ તક
દેશના રાજકારણ અને સંસદના ઉપલા ગૃહ એટલે કે રાજ્યસભામાંથી એક ખૂબ જ મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. સોમવારે નવા ચૂંટાયેલા રાજ્યસભા સાંસદોએ શપથ લીધાની સાથે જ ગૃહનું આખું ગણિત બદલાઈ ગયું છે. હવે ભારતીય જનતા પાર્ટીના નેતૃત્વવાળા રાષ્ટ્રીય લોકતાંત્રિક ગઠબંધનનું પલ્લું રાજ્યસભામાં પહેલાં કરતાં ઘણું વધારે મજબૂત થઈ ગયું છે. આ ફેરબદલને કારણે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સરકાર માટે રાજ્યસભામાં બે-તૃતીયાંશ બહુમતી મેળવવાની એક સુવર્ણ તક ઊભી થઈ છે. જો સરકાર આગામી સમયમાં લોકસભાની બેઠકો વધારવા અથવા આગામી સામાન્ય ચૂંટણીથી મહિલાઓ માટે ૩૩ ટકા અનામત બેઠકો લાગુ કરવા જેવા મોટા બંધારણીય સુધારાના ખરડા (બિલ) પસાર કરાવવા માંગતી હશે, તો રાજ્યસભાનું આ નવું સમીકરણ સરકાર માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક સાબિત થશે.
સામાન્ય બહુમતીથી ઘણો આગળ નીકળ્યો સત્તાધારી પક્ષનો આંકડો
વર્તમાન સમયમાં ૨૪૨ સભ્યોની સંખ્યા ધરાવતી રાજ્યસભામાં શાસક ગઠબંધનના પોતાના સાંસદોની સંખ્યા વધીને ૧૪૧ થઈ ગઈ છે. આ ઉપરાંત, સરકારને ૧૦ નામાંકિત (નોમિનેટેડ) અને અપક્ષ સાંસદોના સમર્થન પર પણ પૂરો ભરોસો છે. આ બંનેને મેળવતાં સત્તાધારી પક્ષની પાકી સંખ્યા ૧૫૧ સુધી પહોંચી જાય છે, જે સદનમાં સામાન્ય બહુમતી માટે જરૂરી આંકડા કરતાં ઘણી વધારે છે. જોકે, બે-તૃતીયાંશ બહુમતી મેળવવા માટે શાસક પક્ષ હજુ પણ જરૂરી આંકડાથી ૧૧ બેઠક દૂર છે.
ઓડિશા અને આંધ્રપ્રદેશના પ્રાદેશિક પક્ષો કિંગમેકરની ભૂમિકામાં
સંસદના આ નવા સમીકરણમાં બે પ્રાદેશિક પક્ષો- ઓડિશાની બીજુ જનતા દળ (૫ સાંસદ) અને આંધ્રપ્રદેશની વાયએસઆર કોંગ્રેસ પાર્ટી (૪ સાંસદ) મુખ્ય ભૂમિકામાં આવી ગયા છે. આ બંને પક્ષો ન તો શાસક ગઠબંધનનો ભાગ છે અને ન તો વિપક્ષી મહાગઠબંધન સાથે જોડાયેલા છે. પરંતુ ઈતિહાસ સાક્ષી છે કે આ બંને પક્ષોએ ભૂતકાળમાં પણ સરકારના ઘણા મોટા કાયદાકીય એજન્ડાનું ખુલ્લેઆમ સમર્થન કર્યું છે. જો આ ૯ સાંસદોનું સમર્થન પણ સરકારને મળી જાય, તો રાજ્યસભામાં સત્તાધારી પક્ષનો આંકડો ૧૬૦ પર પહોંચી જશે.
પશ્ચિમ બંગાળની પેટાચૂંટણી અને તૃણમૂલ કોંગ્રેસમાં ભંગાણથી જાદુઈ આંકડો શક્ય
આગામી સમયમાં પશ્ચિમ બંગાળની ત્રણ ખાલી રાજ્યસભા બેઠકો પર પેટાચૂંટણી થવાની છે. રાજ્ય વિધાનસભામાં શાસક પક્ષની મજબૂત સંખ્યાને જોતાં આ ત્રણેય બેઠકો પર તેની જીત લગભગ નક્કી મનાય છે, જેનાથી ગઠબંધનનો આંકડો ૧૬૩ થઈ જશે. બીજી તરફ તૃણમૂલ કોંગ્રેસના બળવાખોર જૂથોનો દાવો છે કે આવનારા દિવસોમાં પક્ષના કેટલાક વધુ રાજ્યસભા સાંસદો રાજીનામું આપી શકે છે. જો આવું થશે, તો ૨૪૫ સભ્યોની કુલ ક્ષમતાવાળી રાજ્યસભામાં બે-તૃતીયાંશ બહુમતી માટે જરૂરી ૧૬૪નો જાદુઈ આંકડો મેળવવો સરકાર માટે ખૂબ જ સરળ બની જશે.
About the Author
