મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ:
- રાજ્યની સરકારી લેબોરેટરી દ્વારા લેવાયેલા ૬૦૩૫ નમૂના પૈકી ૧૭૦ નમૂનામાં નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ જંતુનાશક દવાઓ મળી આવી.
- મરચાં, રીંગણ, ભીંડા, કોથમીર અને પાલક જેવા લીલા શાકભાજીમાં કેમિકલ અને પેસ્ટીસાઈડનું પ્રમાણ સૌથી વધુ નોંધાયું.
- વધુ પડતા પેસ્ટીસાઈડ વાળા શાકભાજીના સેવનથી ઊબકા, ઊલટી, પેટમાં દુખાવો અને લાંબા ગાળે ચેતાતંત્રની ગંભીર બીમારીઓ થવાની શક્યતા.
- બાળકો અને વડીલો માટે વધુ જોખમ; આરોગ્ય વિભાગે શાકભાજીને મીઠા વાળા ગરમ પાણીમાં ૧૫ થી ૨૦ મિનિટ પલાળી ધોઈને વાપરવા કરી અપીલ.
શાકભાજી અને ફળોમાં જંતુનાશક દવાઓના ખતરનાક અવશેષો મળી આવ્યા
ગુજરાત રાજ્યમાં લોકોના સ્વાસ્થ્ય સામે એક ગંભીર અને ચિંતાજનક સત્ય પ્રકાશમાં આવ્યું છે. રાજ્યભરમાં વેચાતા દૈનિક ઉપયોગના શાકભાજી અને ફળોમાં જંતુનાશક દવાઓ એટલે કે પેસ્ટીસાઈડના ખતરનાક અવશેષો વધુ માત્રામાં મળી આવ્યા છે. રાજ્યની સરકારી લેબોરેટરી દ્વારા કરવામાં આવેલી વિશેષ તપાસ દરમિયાન કૂલ ૬૦૩૫ વિવિધ નમૂનાઓની ચકાસણી કરવામાં આવી હતી. આ તપાસ રિપોર્ટમાં ચોંકાવનારો ઘટસ્ફોટ થયો છે કે ૧૭૦ જેટલા નમૂનાઓમાં માનવ શરીર માટે નક્કી કરાયેલી સલામત મર્યાદા કરતાં ઘણું વધારે પ્રમાણમાં પેસ્ટીસાઈડ અને રાસાયણિક અવશેષો હાજર હતા.
ખેડૂતો દ્વારા વધુ પડતો દવાનો છંટકાવ અને દૈનિક શાકભાજીમાં ઝેરનું પ્રમાણ
આરોગ્ય અને કૃષિ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, પાકને જીવાતોથી બચાવવા તેમજ વધુ ઉત્પાદન મેળવવાની લાલચમાં ખેડૂતો દ્વારા ભલામણ કરેલી મર્યાદા કરતાં વધુ પ્રમાણમાં જંતુનાશક દવાઓનો છંટકાવ કરવામાં આવે છે, જે આ પરિસ્થિતિ માટે મુખ્ય કારણભૂત છે. ખાસ કરીને આપણા રોજિંદા ખોરાકમાં વપરાતા લીલા મરચાં, રીંગણ, ભીંડા, કોથમીર અને પાલક જેવા શાકભાજીમાં કેમિકલ્સનું પ્રમાણ સૌથી વધુ જોવા મળ્યું છે. આ ઝેરી અવશેષો વાળા શાકભાજી સીધા જ બજારમાં વેચાણ અર્થે આવી રહ્યા હોવાથી સામાન્ય નાગરિકોના આરોગ્ય સામે મોટો ખતરો ઊભો થયો છે.
સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર અસરો અને આરોગ્ય વિભાગની ખાસ અપીલ
આવા પેસ્ટીસાઈડયુક્ત શાકભાજી અને ફળોનું સતત સેવન કરવાથી નાગરિકોમાં ઊબકા આવવા, ઊલટી થવી અને પેટમાં સખત દુખાવો થવા જેવા લક્ષણો દેખાઈ શકે છે. આ સિવાય લાંબા ગાળે માનવ શરીરના ચેતાતંત્રને લગતી ગંભીર અને કાયમી તકલીફો થવાનું જોખમ પણ વધી ગયું છે. ખાસ કરીને ઓછી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવતા બાળકો અને વડીલો માટે આ સ્થિતિ વધુ જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. આ ગંભીર જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા પ્રજાજોગ અપીલ કરવામાં આવી છે કે બજારમાંથી લાવેલા શાકભાજીને સીધા વાપરવાને બદલે તેને નવશેકા ગરમ પાણીમાં મીઠું ઉમેરીને ૧૫ થી ૨૦ મિનિટ સુધી પલાળી રાખવા અને ત્યારબાદ બરાબર ધોઈને જ રસોઈમાં ઉપયોગમાં લેવા.
ગાંધીનગર પ્રવાસી પત્રકાર રાજેશ પરીખ
About the Author
