મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ:
- આરપારની લડાઈ: મોરબીના જેતપરમાં ખેતરોમાંથી પસાર થતી હાઈટેન્શન વીજલાઈનના યોગ્ય વળતર મુદ્દે ઉપવાસ છાવણી પર આંદોલન વધુ તેજ બન્યું.
- ચર્ચાનો અસ્વીકાર: નાયબ કલેક્ટર (એસ.ડી.એમ.) અને તેમની ટીમ મંત્રણાનું આમંત્રણ આપવા પહોંચી, પરંતુ ખેડૂતોએ મંત્રણાનો સ્પષ્ટ ઈન્કાર કર્યો.
- મુખ્યમંત્રીને અલ્ટીમેટમ: ખેડૂતોએ મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલને પત્ર લખીને નવો સુધારા પરિપત્ર જાહેર કરવા માટે ૨ થી ૩ દિવસનું અલ્ટીમેટમ આપ્યું.
- નિયમોમાં સુધારાની માંગ: કેન્દ્ર સરકારની નવી માર્ગદર્શિકા મુજબ ગુજરાત ઉર્જા વિભાગ નવો પરિપત્ર બહાર પાડે તેવી મક્કમ માંગ.
- કામ બંધ કરવાની શરત: “જ્યાં સુધી વીજ લાઈનનું કામ તાત્કાલિક બંધ ન થાય, ત્યાં સુધી કોઈ વહીવટી તંત્ર સાથે ચર્ચા નહીં થાય” – ખેડૂત આગેવાન નિલેશ એરવાડિયા.
હાઈટેન્શન વીજ લાઈનના યોગ્ય વળતર મુદ્દે જેતપરના ખેડૂતોનું કડક વલણ
મોરબી જિલ્લાના જેતપર મુકામે ખેતરોમાંથી પસાર થતી હાઈટેન્શન વીજલાઈનના યોગ્ય વળતરની માંગ સાથે ખેડૂતોની ઉપવાસ છાવણીમાં આંદોલન વધુ ઉગ્ર બન્યું છે. સમગ્ર ગુજરાતમાં હાલ હાઈટેન્શન વીજલાઈન અને ટાવરો ઉભા કરવા સામે ખેડૂતો આંદોલનના માર્ગે છે, ત્યારે જેતપરમાં સ્થિતિ વધુ તણાવપૂર્ણ બની છે. ગઈકાલે સરકારી તંત્ર વતી નાયબ કલેક્ટર (એસ.ડી.એમ.) અને તેમની ટીમ ખેડૂતોને ચર્ચા-વિચારણા કરવા માટે આમંત્રણ આપવા છાવણી ખાતે પહોંચ્યા હતા, પરંતુ ખેડૂત સમિતિ દ્વારા આ સરકારી આમંત્રણને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં નકારી કાઢવામાં આવ્યું હતું. ખેડૂત આગેવાન નિલેશ એરવાડિયાએ મીડિયા સમક્ષ આક્રોશ વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે, જ્યાં સુધી વીજ લાઈનનું કામ તાત્કાલિક અસરથી બંધ કરવામાં ન આવે અને ખેડૂતોના હિતમાં નવો પરિપત્ર જાહેર ન થાય, ત્યાં સુધી સરકાર કે તંત્ર સાથે કોઈ પ્રકારની મંત્રણા કે વાટાઘાટો કરવામાં આવશે નહીં.
ખેડૂતોની પાંચ મુખ્ય અને પડતર માંગણીઓ
આંદોલન ચલાવી રહેલા ખેડૂતોએ પોતાની જમીન અને પાકના રક્ષણ માટે સરકાર સમક્ષ પાંચ કડક માંગણીઓ મૂકી છે: ૧. ટાવર વિસ્તાર માટે ૪૦૦% વળતર: કેન્દ્રની માર્ગદર્શિકામાં બજાર કિંમતના ૨૦૦% વળતરની જોગવાઈ છે. પરંતુ હાઈ વોલ્ટેજ લાઈનના ઈલેક્ટ્રોમેગ્નેટીક ફિલ્ડના લીધે થતા નુકસાનને ધ્યાને રાખી, રાજસ્થાન સરકારની જેમ જંત્રીના નહીં પરંતુ જમીનની સાચી બજાર કિંમતના ૪૦૦% વળતર આપવામાં આવે. ૨. જમીન માર્ગના અધિકાર (રાઈટ ઓફ વે) વિસ્તાર માટે વધારાનું વળતર: તાર નીચે આવતી જમીન માટે હાલ ૩૦%, ૪૫% અને ૬૦% વળતર નક્કી છે. પરંતુ ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટીક ફિલ્ડ થાંભલા અને તાર બંનેમાં હોવાથી આ વળતર વધારીને અનુક્રમે ૨૩૦%, ૨૪૫% અને ૨૬૦% કરવામાં આવે. ૩. બજાર કિંમત નક્કી કરવા નવી સમિતિની રચના: જમીનની સાચી બજાર કિંમત નક્કી કરવા માટે જૂની જિલ્લા કક્ષાની સમિતિના બદલે નવી માર્ગદર્શિકા મુજબ તાત્કાલિક ‘બજાર કિંમત નિર્ધારણ સમિતિ’ (એમ.આર.સી.) ની રચના થાય. ૪. એકસાથે અને એડવાન્સ વળતર: ટાવર, જમીન માર્ગના અધિકાર અને પાક નુકસાની સહિતનું તમામ વળતર ટુકડે-ટુકડે આપવાના બદલે કામ શરૂ થતા પહેલા જ એક જ હપ્તામાં એડવાન્સ ચૂકવવામાં આવે. ૫. કલેક્ટરની કાર્યવાહી પહેલા વળતરનો હુકમ: વીજ કંપની ટેલીગ્રાફ એક્ટની કલમ મુજબ વળતરનો હુકમ ખેડૂતને આપે અને તે હુકમ કલેક્ટર કચેરીમાં જમા થાય, ત્યાર બાદ જ કલેક્ટર દ્વારા કાયદાકીય કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવે.
ટેલીગ્રાફ એક્ટના નિયમોનું પાલન કરવા અને નવા પરિપત્રની માંગ
ખેડૂતોએ જણાવ્યું છે કે, ટેલીગ્રાફ એક્ટ ૧૮૮૫ની કલમ ૧૦(ડી) મુજબ વીજ કંપનીએ ખેતરોમાં લઘુત્તમ નુકસાન કરવાનું હોય છે અને થયેલા તમામ નુકસાનનું પૂરું વળતર ચૂકવવાનું રહે છે. ખેડૂતોની મુખ્ય માંગ છે કે ગુજરાત ઉર્જા વિભાગ કેન્દ્ર સરકારની તાજેતરની ૧૪ જૂન ૨૦૨૪ અને ૨૧ માર્ચ ૨૦૨૫ની નવી માર્ગદર્શિકા (ગાઈડલાઈન્સ) માં સુધારા કરીને તાત્કાલિક નવો પરિપત્ર જાહેર કરે.
મુખ્યમંત્રીને લેખિત રજૂઆત: ખેડૂતોએ આપ્યું ૨ થી ૩ દિવસનું અલ્ટીમેટમ
ખેડૂતોએ પોતાની તમામ પડતર માંગણીઓ અંગે રાજ્યના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલને સંબોધીને એક વિસ્તૃત લેખિત પત્ર મોકલ્યો છે અને યોગ્ય નિર્ણય લેવા માટે સરકારને ૨ થી ૩ દિવસનું અલ્ટીમેટમ આપ્યું છે. આંદોલનકારી ખેડૂતોએ ‘જય જવાન, જય કિસાન’ ના નારા સાથે પોતાની મક્કમતા દર્શાવી છે કે, જો આગામી બે થી ત્રણ દિવસમાં રાજ્ય સરકાર દ્વારા હકારાત્મક વલણ અપનાવી નવો સુધારા પરિપત્ર બહાર પાડવામાં નહીં આવે, તો આ લડત આગામી દિવસોમાં સમગ્ર રાજ્યમાં વધુ ઉગ્ર અને વ્યાપક સ્વરૂપ ધારણ કરશે.
અહેવાલ: ગાંધીનગર પ્રવાસી પત્રકાર રાજેશ પરીખ
About the Author
