મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ:
- પિતૃ સ્મરણ અને આશીર્વાદ મેળવવાનો પવિત્ર સોળ શ્રાદ્ધ પક્ષ હાલ શ્રદ્ધાપૂર્વક યોજાઈ રહ્યો છે.
- દૂધપાક, ખીર અને પૂરી જેવા સાત્વિક ભોજન બનાવી કાગડાને કાગવાસ અર્પણ કરવાની પૌરાણિક પરંપરા.
- હિન્દુ શાસ્ત્રો મુજબ કાગડો પિતૃઓનું પ્રતીક હોવાથી કાગવાસથી પિતૃઓ તૃપ્ત થતાં હોવાની માન્યતા.
- સોળ દિવસીય શ્રાદ્ધ પક્ષ દરમિયાન પિતૃ તૃપ્તિથી પરિવારમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ જળવાઈ રહે છે.
પિતૃઓની તૃપ્તિ માટે શ્રાદ્ધ પક્ષનું ધાર્મિક મહત્વ
હાલમાં પિતૃઓના આશીર્વાદ મેળવવાનો પવિત્ર અને ધાર્મિક દ્રષ્ટિએ અત્યંત મહત્વનો એવો શ્રાદ્ધ પક્ષ ચાલી રહ્યો છે. શ્રાદ્ધ પક્ષ શરૂ થતાં જ ગામેગામ અને શહેરોમાં પિતૃ સ્મરણ સાથે કાગવાસ આપવાની પૌરાણિક પરંપરા જીવંત જોવા મળી રહી છે. હિન્દુ ધર્મ અને સંસ્કૃતિમાં શ્રાદ્ધ પક્ષ દરમિયાન પિતૃઓ પ્રત્યે આદર અને કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવાનું અનેરું માહાત્મ્ય દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
સાત્વિક ભોજન અને કાગવાસ અર્પણ કરવાની પદ્ધતિ
ધાર્મિક શાસ્ત્રો અને પ્રાચીન માન્યતાઓ અનુસાર, શ્રાદ્ધ પક્ષ દરમિયાન પોતાના પૂર્વજો અને પિતૃઓની આત્માની તૃપ્તિ માટે ખાસ શ્રાદ્ધ તિથિના દિવસે ઘરમાં દૂધપાક, ખીર, પૂરી અને શાક જેવું વિશેષ સાત્વિક ભોજન તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ તૈયાર કરાયેલ ભોજનમાંથી પ્રથમ ભાગ કાગડા માટે છત કે ખુલ્લા સ્થળે મુકવામાં આવે છે, જેને ધાર્મિક પરિભાષામાં કાગવાસ કહેવામાં આવે છે.
પરિવારમાં સુખ-શાંતિ માટે આજે પણ અકબંધ શ્રદ્ધા
ધાર્મિક માન્યતા મુજબ કાગડો એ પિતૃઓનું પ્રતીક કે વાહક માનવામાં આવે છે. કાગવાસ દ્વારા અન્ન અર્પણ કરવાથી પિતૃઓ સુધી તે પહોંચે છે અને તેઓ તૃપ્ત થઈને પોતાના વંશજો અને પરિવારને અખંડ આશીર્વાદ આપે છે. પિતૃઓના આશીર્વાદથી પરિવારમાં સુખ, શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને આરોગ્ય જળવાઈ રહે છે. સોળ દિવસ સુધી ચાલતા આ શ્રાદ્ધ પક્ષ દરમિયાન તમામ શ્રદ્ધાળુ પરિવારો દ્વારા આજે પણ આ પ્રાચીન પરંપરા અત્યંત શ્રદ્ધા અને ભક્તિભાવપૂર્વક નિભાવવામાં આવી રહી છે.
ગાંધીનગર પ્રવાસી પત્રકાર રાજેશ પરીખ
About the Author
