મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ:
- ઈસ્ટર્ન અને વેસ્ટર્ન ડેડિકેટેડ ફ્રેઇટ કોરિડોર (૨,૮૪૩ કિમી) કાર્યરત થતાં ભારતમાં માલ પરિવહનમાં આક્રમક સુધારો.
- પોર્ટ્સ સાથે ડબલ-સ્ટેક કન્ટેનર ટ્રેનોની સીધી કનેક્ટિવિટીથી માલ વહન ક્ષમતામાં મોટો વધારો.
- ત્રીજા નવોદિત કોરિડોરની જાહેરાત: પશ્ચિમ બંગાળના દાનકુનીથી ઝારખંડ, છત્તીસગઢ અને મહારાષ્ટ્ર થઈ ગુજરાતને જોડવામાં આવશે.
- માલગાડીઓ અલગ થતાં રેલવે પરનું ભારણ ઘટશે, જેનાથી પેસેન્જર ટ્રેનો માટે વધુ ક્ષમતા ઉપલબ્ધ બનશે.
માલ પરિવહન ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી પરિવર્તન
ડેડિકેટેડ ફ્રેઇટ કોરિડોર (ડીએફસી) સંપૂર્ણપણે કાર્યરત થવાથી ભારતમાં માલ પરિવહનના નેટવર્કમાં મોટું પરિવર્તન આવી રહ્યું છે. દેશના મુખ્ય ઔદ્યોગિક, ઉત્પાદન અને લોજિસ્ટિક્સ કેન્દ્રો વચ્ચે વધુ ક્ષમતા ધરાવતી, ઝડપી, કાર્યક્ષમ અને વિશ્વસનીય રેલ કનેક્ટિવિટી ઉપલબ્ધ થઈ રહી છે. હાલના ડીએફસી નેટવર્કમાં મુખ્ય બે કોરિડોરનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં ઈસ્ટર્ન ડેડિકેટેડ ફ્રેઇટ કોરિડોર (ઈડીએફસી) અને વેસ્ટર્ન ડેડિકેટેડ ફ્રેઇટ કોરિડોર (ડબલ્યુડીએફસી) સામેલ છે. બંને કોરિડોરની કુલ લંબાઈ આશરે ૨,૮૪૩ કિલોમીટર જેટલી થાય છે.
પંજાબથી બિહાર અને યુપીથી મહારાષ્ટ્ર-ગુજરાત સુધી વિસ્તર્યું નેટવર્ક
વિગતો મુજબ, ૧,૩૩૭ કિલોમીટર લાંબો ઈડીએફસી પંજાબના ન્યૂ સહનેવાલથી શરૂ થઈ હરિયાણા અને ઉત્તર પ્રદેશમાંથી પસાર થઈ બિહારના ન્યૂ સોનનગર સુધી પહોંચે છે. જ્યારે ૧,૫૦૬ કિલોમીટર લાંબો ડબલ્યુડીએફસી ઉત્તર પ્રદેશના ન્યૂ દાદરીથી શરૂ થઈ હરિયાણા, રાજસ્થાન અને ગુજરાતમાંથી પસાર થયા બાદ મહારાષ્ટ્રના ન્યૂ જેએનપીટી સુધી પહોંચે છે. આ બંને કોરિડોર મળીને દેશના મોટો ઉત્પાદન વિસ્તારોને બંદરો સાથે સીધા જોડી રહ્યા છે.
ત્રીજા કોરિડોરની જાહેરાત: પશ્ચિમ બંગાળથી ગુજરાત વચ્ચે જોડાણ
આ વર્ષના કેન્દ્રીય બજેટમાં ત્રીજા ડેડિકેટેડ ફ્રેઇટ કોરિડોરની પણ જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ નવો પ્રસ્તાવિત કોરિડોર પશ્ચિમ બંગાળના દાનકુનીને ઝારખંડ, છત્તીસગઢ અને મહારાષ્ટ્ર થઈને ગુજરાત સાથે જોડશે. આ નેટવર્ક વિસ્તાર પામવાથી દેશના પૂર્વ અને પશ્ચિમી ઔદ્યોગિક ઝોન વચ્ચે માલસામાનની હેરફેર વધુ ઝડપી અને સુવ્યવસ્થિત બનશે.
ડબલ-સ્ટેક ટ્રેનો અને પેસેન્જર સેવાઓને સીધો લાભ
ડીએફસી નેટવર્કના કારણે આવેલા મહત્વપૂર્ણ ફેરફારોમાં બંદરો સાથે ડબલ-સ્ટેક (એકની ઉપર એક) કન્ટેનર ટ્રેનોની સીધી કનેક્ટિવિટીનો સમાવેશ થાય છે. આ ટેકનોલોજીથી લાંબા અંતરના માલ વહનની કાર્યક્ષમતામાં અભૂતપૂર્વ સુધારો થયો છે. માલગાડીઓ અલગ ટ્રેક પર શિફ્ટ થવાથી મુખ્ય રેલવે નેટવર્ક પર ટ્રાફિકનું દબાણ ઘટી રહ્યું છે, જેનો સીધો લાભ પેસેન્જર ટ્રેનોના સમયસર સંચાલન અને નવી સેવાઓ શરૂ કરવામાં મળશે.
અહેવાલ: ચેતન રાજપૂત
About the Author
