મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ:
- કેન્દ્રનો આદેશ: ઇરાન-અમેરિકા યુદ્ધની સ્થિતિ સામાન્ય થતાં કેન્દ્ર સરકારે પેટ્રોલ-ડીઝલ પરના તમામ પ્રતિબંધો ઉઠાવી લીધા.
- રાજ્યનું મૌન: ગુજરાત સરકારે હજુ સુધી પોતાનો જૂનો પરિપત્ર પાછો ન ખેંચતા પંપ સંચાલકો મોટી મૂંઝવણમાં મુકાયા.
- ખેડૂતોને મોટો ફટકો: કારબામાં ડીઝલ આપવા પરનો પ્રતિબંધ યથાવત્ રહેતા અંતરિયાળ ગામડાંના ધરતીપુત્રો ભારે હાલાકીનો ભોગ બન્યા.
- કાર્યવાહીનો ડર: સંબંધોને કારણે કારબામાં ડીઝલ આપતા પંપ સંચાલકો પર કાનૂની કાર્યવાહીની તલવાર લટકી રહી છે.
યુદ્ધના કારણે સર્જાયેલી તેલની કટોકટી અને સરકારના કડક નિર્ણયો
ઇરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલેલા યુદ્ધના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે હોર્મુજની ખાડીમાંથી પસાર થતા તેલના જહાજોની અવરજવર પર ખૂબ જ માઠી અસર પડી હતી. આ વૈશ્વિક કટોકટીના પગલે ભારતમાં પણ પેટ્રોલ-ડીઝલની ભારે અછત સર્જાય તેવી ગંભીર સ્થિતિ ઊભી થઈ હતી. બીજી તરફ, સ્થાનિક બજારમાં અફવાઓનું બજાર ગરમ થતાં લોકોએ ઇંધણનો સંગ્રહ કરવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. આ સંગ્રહખોરીને રોકવા માટે ગુજરાત સરકારે ગત તારીખ ૨૩ માર્ચ ૨૦૨૬ ના રોજ એક કડક પરિપત્ર બહાર પાડ્યો હતો, જેમાં માત્ર વાહનોની ટાંકીમાં જ પેટ્રોલ-ડીઝલ ભરવા અને કારબા કે અન્ય કોઈ સાધનોમાં ઇંધણ ન આપવાનો આદેશ જારી કરી, નિયમનો ભંગ કરનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહીની ચીમકી આપી હતી. ત્યારબાદ પરિસ્થિતિ વધુ વણસતા ભારત સરકારે પણ આગામી ૧૧ જૂન ૨૦૨૬ ના રોજ વિશેષ આદેશ જાહેર કરી દેશવ્યાપી સ્તરે પેટ્રોલ-ડીઝલના વેચાણ પર મર્યાદિત પ્રતિબંધો લાદી દીધા હતા.
કેન્દ્ર સરકારે પ્રતિબંધ ઉઠાવ્યો પણ રાજ્ય સરકારે છેલ્લી ઘડી સુધી નિર્ણય ન લીધો
વર્તમાન સમયમાં યુદ્ધની સ્થિતિ એકદમ સામાન્ય થઈ જતાં કેન્દ્ર સરકારે ગઈકાલે તારીખ ૨૯ જૂના રોજ એક ખાસ હુકમ કરીને પેટ્રોલ-ડીઝલના વેચાણ પર લાદવામાં આવેલા તમામ પ્રતિબંધો તાત્કાલિક અસરથી ઉઠાવી લેવાની જાહેરાત કરી હતી અને તેનો સત્તાવાર લેખિત આદેશ પણ મોકલી આપ્યો છે. પરંતુ મુશ્કેલી ત્યાં સર્જાઈ છે કે કેન્દ્ર સરકાર કરતાં પણ પહેલાં પરિપત્ર બહાર પાડનાર ગુજરાત સરકારે છેલ્લી ઘડી સુધી પોતાનો પરિપત્ર પાછો ખેંચવાની કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી. કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના આદેશો વચ્ચે સર્જાયેલી આ વહીવટી વિસંગતતાને કારણે પેટ્રોલ પંપના સંચાલકો ભારે અસમંજસ અને મૂંઝવણભરી સ્થિતિમાં મુકાયા છે કે કયા નિયમનું પાલન કરવું.
કારબામાં ડીઝલ ન મળતા ખેડૂતોના કૃષિ કાર્યો અટવાયા, તાકીદે જાહેરાત કરવા માંગ
સરકારના આ અસ્પષ્ટ વલણ અને કારબામાં ડીઝલ ન આપવાના નિયમની સૌથી કટોકટીભરી અને માઠી અસર અત્યારે જગતના તાત એવા ખેડૂતો પર પડી રહી છે. અંતરિયાળ અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં રહેતા ખેડૂતોને પોતાના ટ્રેક્ટરમાં ડીઝલ પુરાવવા માટે છેક ૧૫ થી ૨૦ કિલોમીટર દૂર આવેલા પેટ્રોલ પંપ સુધી જવું પડે છે, જે આર્થિક રીતે ખૂબ જ ખર્ચાળ અને સમયનો બગાડ કરનારું સાબિત થાય છે. આથી ખેડૂતો સામાન્ય રીતે પોતાના સ્કૂટર કે બાઇક પર કારબા લઈને ડીઝલ લેવા આવતા હોય છે. આ ઉપરાંત ખેતરમાં કૂવા કે કેનાલમાંથી પાણી ખેંચવા માટે વપરાતા મોટર કે પંપ સેટ ચલાવવા માટે પણ ડીઝલની અનિવાર્ય જરૂરિયાત રહે છે, જે કારબામાં લાવ્યા વિના કોઈ છૂટકો જ નથી હોતો.
કેન્દ્ર સરકારે મુક્તિ આપી દીધી હોવા છતાં રાજ્ય સરકારે હજુ સુધી લિખિતમાં પ્રતિબંધ ન હટાવતા ખેડૂતોની આ મુશ્કેલીઓ આજે પણ યથાવત્ રહી છે. ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં કેટલાક પેટ્રોલ પંપ સંચાલકો ખેડૂતો સાથેના જૂના વહેવાર અને સંબંધોને કારણે જોખમ લઈને કારબામાં ડીઝલ આપી રહ્યા છે, પરંતુ જો વહીવટી તંત્ર દ્વારા ચેકિંગ કરવામાં આવે અને તેઓ પકડાય તો તેમની સામે મોટા દંડ અને કાયદાકીય કાર્યવાહી થઈ શકે તેમ છે. આ ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાને લઈને ગુજરાત સરકાર વહેલી તકે આ પ્રતિબંધ સત્તાવાર રીતે ઉઠાવી લેવાની જાહેરાત કરે તેવી લોકમાંગ પ્રબળ બની છે.
About the Author
