મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ:
- ૧૯ સપ્ટેમ્બર ‘આંતરરાષ્ટ્રીય સર્પદંશ જાગૃતિ દિવસ’ નિમિત્તે અમદાવાદ ગ્રામ્ય આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા વ્યાપક ઝુંબેશ.
- ૧૦૦ થી વધુ આયુષ્માન આરોગ્ય મંદિરો અને ૨૫ થી વધુ શાળાઓમાં સર્પદંશથી બચાવ અંગે યોજાઈ લઘુ શિબિરો.
- સર્પદંશ થતાં જ વ્યક્તિને સ્થિર રાખી તાત્કાલિક નજીકની સરકારી હોસ્પિટલમાં પહોંચાડવા તબીબી અધિકારીઓની અપીલ.
- દેશી ઉપચાર, ચીરો મૂકવો, દોરડું બાંધવું કે ઝાડફૂંક જેવી અંધશ્રદ્ધાથી દૂર રહેવા કડક સૂચના.
આંતરરાષ્ટ્રીય સર્પદંશ જાગૃતિ દિવસે વ્યાપક જનજાગૃતિ અભિયાન
૧૯ સપ્ટેમ્બરના રોજ ઉજવાતા ‘આંતરરાષ્ટ્રીય સર્પદંશ જાગૃતિ દિવસ’ ના અવસરે અમદાવાદ ગ્રામ્ય આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા વિશેષ જનજાગૃતિ અભિયાન હાથ ધરવામાં આવ્યું છે. મુખ્ય જિલ્લા આરોગ્ય અધિકારી ડૉ. આર. બી. કાપડિયાના માર્ગદર્શન હેઠળ જિલ્લાભરમાં સર્પદંશ અંગે જાગૃતિ અને સમયસર તબીબી સારવારના મહત્વ વિશે નાગરિકોને માહિતી પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે. સર્પદંશ એ એક ગંભીર તબીબી કટોકટી હોવાથી જો યોગ્ય સમયે યોગ્ય સારવાર મળી રહે તો દર્દીનો જીવ બચાવી શકાય છે.
આયુષ્માન આરોગ્ય મંદિરો અને શાળાઓમાં શિબિરોનું આયોજન
આ જાગૃતિ અભિયાન અંતર્ગત અમદાવાદ ગ્રામ્યના ૧૦૦ કરતાં પણ વધુ આયુષ્માન આરોગ્ય મંદિરો ખાતે લઘુ શિબિરોનું આયોજન કરી સ્થાનિક ગ્રામજનોને માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત ૨૫ થી વધુ શાળાઓમાં અભ્યાસ કરતા બાળકોને પણ સર્પદંશથી કેવી રીતે બચવું અને પ્રાથમિક તબક્કે શું સાવચેતી રાખવી તે અંગે જાગૃત કરવામાં આવ્યા હતા.
સર્પદંશ સમયે શું કરવું અને શું ન કરવું: ડૉ. ચિંતન દેસાઈ
જિલ્લા રોગચાળા નિયંત્રણ અધિકારી ડૉ. ચિંતન દેસાઈના જણાવ્યા અનુસાર, જો કોઈ વ્યક્તિને સાપ કરડે તો સૌપ્રથમ તેને શાંત રાખવી, શરીરનું હલનચલન ઓછું કરવું અને ડંખવાળા અંગને બિલકુલ સ્થિર રાખીને તાત્કાલિક નજીકની સરકારી આરોગ્ય સંસ્થા કે હોસ્પિટલે પહોંચાડવું અત્યંત જરૂરી છે. તેમણે ખાસ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ડંખની જગ્યાએ ચીરો મૂકવો નહીં, ઝેર ચૂસવાનો પ્રયાસ કરવો નહીં, દોરડું કે ટુર્નિકેટ કસીને બાંધવું નહીં, બરફ લગાવવો નહીં તથા કોઈ પણ પ્રકારના ઘરગથ્થુ ઉપચાર કે ઝાડફૂંક કરાવવા નહીં. સાથે જ સાપને પકડવા કે મારવાનો પ્રયાસ પણ ન કરવો જોઈએ.
અંધશ્રદ્ધાથી દૂર રહી તાત્કાલિક સારવાર લેવા આરોગ્ય વિભાગની અપીલ
અમદાવાદ ગ્રામ્ય આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા તમામ નાગરિકોને અપીલ કરવામાં આવી છે કે સર્પદંશ અંગેની તમામ અંધશ્રદ્ધાથી દૂર રહીને તાત્કાલિક તબીબી સારવાર લેવી અને સમાજના અન્ય લોકોને પણ આ અંગે જાગૃત કરવા. “સર્પદંશમાં સમય અમૂલ્ય છે — વિલંબ નહીં, તાત્કાલિક સારવાર જ જીવન બચાવે છે” ના સંદેશ સાથે આરોગ્ય તંત્ર દ્વારા લોકોને સતર્ક રહેવા જણાવાયું છે.
ગાંધીનગર પ્રવાસી પત્રકાર રાજેશ પરીખ
About the Author
