મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ:
- ચોમાસું સાનુકૂળ રહેતાં ગુજરાતમાં મગફળીના બમ્પર વાવેતર વચ્ચે સિંગતેલના ભાવમાં અણધારો ભાવવધારો.
- ૧૫ કિલોના સિંગતેલના ડબ્બાનો ભાવ ₹૨૬૦૦-૨૭૦૦ થી વધીને ₹૩૦૦૦ ને પાર, છૂટક ભાવ ₹૨૦૦ પ્રતિ લિટરે પહોંચ્યો.
- તેલના દામ વધવા પાછળ વિદેશી નિકાસ, મોટા સ્ટોકિસ્ટોની સંગ્રહખોરી અને ખુલ્લા બજારમાં ઓછી આવક મુખ્ય કારણ.
- ખેડૂતોને યોગ્ય ભાવ નહીં અને ગ્રાહકોને મોંઘું તેલ મળતાં ભાવ નિયંત્રણ માટે સરકાર દખલ કરે તેવી ઉગ્ર માંગ.
બમ્પર વાવેતર વચ્ચે સિંગતેલના ભાવમાં સતત ઉછાળો
ગુજરાતમાં ચાલુ વર્ષે ચોમાસું અત્યંત સાનુકૂળ રહેતાં ખેડૂતો દ્વારા મગફળીનું વિક્રમી વાવેતર કરવામાં આવ્યું છે. રાજ્યભરમાં મગફળીનું બમ્પર ઉત્પાદન થવાની પૂરેપૂરી આશા સેવાઈ રહી છે. આમ છતાં, ખુલ્લા બજારમાં સિંગતેલના ભાવમાં સતત વધારો જોવા મળતાં સામાન્ય જનતા અને મધ્યમ વર્ગીય પરિવારોમાં ભારે આશ્ચર્ય અને રોષની લાગણી ફેલાઈ છે. મગફળીનો મબલખ પાક હોવા છતાં તેલના ભાવ ગગનચુંબી ઊંચાઈએ પહોંચતાં અનેક સવાલો ઊભા થઈ રહ્યા છે.
સિંગતેલનો ડબ્બો ₹૩૦૦૦ ને પાર, રસોડાનું બજેટ ખોરવાયું
સામાન્ય ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર મોંઘવારીનો માર પડતાં સિંગતેલના ભાવમાં તીવ્ર ઉછાળો નોંધાયો છે. ગત મહિને ૧૫ કિલોના સિંગતેલના ડબ્બાનો ભાવ ₹૨૬૦૦ થી ૨૭૦૦ ની આસપાસ હતો, જે હાલમાં વધીને ₹૩૦૦૦ ની સપાટી વટાવી ગયો છે. આ ઉપરાંત, છૂટક બજારમાં પણ એક લિટર સિંગતેલનો ભાવ ₹૨૦૦ ની આસપાસ પહોંચી ગયો છે. તેલના ભાવમાં થયેલા આ સીધા વધારાના કારણે ગૃહિણીઓના રસોડાનું માસિક બજેટ સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગયું છે.
મોંઘવારી પાછળ નિકાસ, સંગ્રહખોરી અને મિલોની ઓછી ખરીદી કારણભૂત
બજારના તજજ્ઞો અને નિષ્ણાતોના મતે વાવેતર વધુ હોવા છતાં તેલ મોંઘું થવા પાછળ મુખ્ય ત્રણ કારણો જવાબદાર છે. પ્રથમ, ભારતીય મગફળી અને સિંગતેલની વિદેશમાં માંગ વધતાં મોટા પાયે નિકાસ થઈ રહી છે. દ્વિતીય, આગામી દિવસોમાં ભાવ વધુ વધવાની અપેક્ષાએ મોટા સ્ટોકિસ્ટો દ્વારા માલની સંગ્રહખોરી કરવામાં આવી રહી છે. ત્રીજું, ટેકાના ભાવે ખરીદી ચાલુ હોવાથી ખુલ્લા બજારમાં મગફળીની આવક ઘટી છે, જેના લીધે તેલ મિલોને મોંઘા ભાવે માલ ખરીદવાની ફરજ પડી રહી છે. એક તરફ ખેડૂતોને યોગ્ય ભાવ મળતા નથી અને બીજી તરફ ગ્રાહકો પીસાઈ રહ્યા છે, ત્યારે રાજ્ય સરકાર આ મામલે તાત્કાલિક દખલગીરી કરી ભાવ નિયંત્રણ લાવે તેવી ઉગ્ર માંગ ઊઠી છે.
ગાંધીનગર પ્રવાસી પત્રકાર રાજેશ પરીખ
About the Author
