મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ:
- મોટી સફળતા: અમદાવાદ ગ્રામ્યના ધોલેરામાંથી એક કરોડથી વધુની કિંમતનું ‘એમ્બરગ્રીસ’ (વ્હેલ માછલીની ઉલટી) જપ્ત.
- ચોક્કસ ઓપરેશન: ધોલેરા પોલીસે ગુપ્ત બાતમીના આધારે પીપળી ગામમાંથી ૫ કિંમતી ટુકડા પકડ્યા.
- મુદ્દામાલની કિંમત: જપ્ત કરાયેલા ૦૯ કિલો ૧૦ ગ્રામ જથ્થાની આંતરરાષ્ટ્રીય કિંમત ૧,૦૧,૦૦,૦૦૦ રૂપિયા થાય છે.
- ભાવનગર કનેક્શન: અગાઉ હીરા ઘસવાનું કામ કરતા યુવકને પવન નામના શખ્સે કમિશનની લાલચે આ જથ્થો આપ્યો હતો.
- કાયદાકીય ગાળિયો: પકડાયેલા આરોપી સામે ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા-૨૦૨૩ હેઠળ ગુનો નોંધી વધુ તપાસ શરૂ.
- પદાર્થનું મહત્વ: એમ્બરગ્રીસનો ઉપયોગ કિંમતી અત્તરની સુગંધ ટકાવવા અને મોંઘી દવાઓ બનાવવામાં થતો હોવાથી તે અત્યંત મૂલ્યવાન છે.
પીપળી ગામમાંથી વ્હેલ માછલીની ઉલટીના ૫ કિંમતી ટુકડા જપ્ત; અત્તર અને કિંમતી દવાઓ બનાવવામાં વપરાતો પદાર્થ મળતાં વન વિભાગ દોડતું થયું
અમદાવાદ ગ્રામ્ય જિલ્લાના ધોલેરા પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારમાંથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કરોડોની કિંમત ધરાવતા પ્રતિબંધિત પદાર્થ ‘એમ્બરગ્રીસ’ એટલે કે વ્હેલ માછલીની ઉલટીનો મોટો જથ્થો ઝડપાઈ જતાં ચકચાર મચી ગઈ છે. ધોલેરા પોલીસે બાતમીના આધારે દરોડો પાડીને કરોડો રૂપિયાની કિંમતનો આ શંકાસ્પદ જથ્થો જપ્ત કર્યો છે અને એક આરોપીની ધરપકડ કરી છે. આ પદાર્થ વન્યજીવ સંરક્ષણ કાયદા હેઠળ પ્રતિબંધિત હોવાથી વન વિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓ પણ તાત્કાલિક તપાસમાં જોડાયા છે.
પીપળી ગામમાંથી ૯ કિલોથી વધુનો જથ્થો ઝડપાયો
પોલીસને મળેલી ચોક્કસ અને ખાનગી બાતમીના આધારે ધોલેરાના પીપળી ગામ ખાતે દરોડો પાડવામાં આવ્યો હતો. આ કાર્યવાહી દરમિયાન પોલીસે ત્યાંથી વ્હેલ માછલીની ઉલટીના ૫ અલગ-અલગ મોટા ટુકડા શોધી કાઢ્યા હતા. આ જથ્થાની ગંભીરતાને જોતાં ફોરેસ્ટ વિભાગના અધિકારીઓને સ્થળ પર બોલાવવામાં આવ્યા હતા, જેમણે પ્રાથમિક તપાસ બાદ સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી હતી કે આ જપ્ત કરાયેલો પદાર્થ અત્યંત કિંમતી ‘એમ્બરગ્રીસ’ જ છે. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર આ જથ્થાનું કુલ વજન ૦૯ કિલો ૧૦ ગ્રામ જેટલું થાય છે, જેની બજાર કિંમત આશરે ૧,૦૧,૦૦,૦૦૦ રૂપિયા (એક કરોડ એક લાખ રૂપિયા) આંકવામાં આવી છે. પોલીસે આ જથ્થાની સાથે રોકડ રકમ મળીને કુલ ૧,૦૧,૦૧,૮૨૦ રૂપિયાનો મુદ્દામાલ જપ્ત કર્યો છે.
હીરા ઘસતા યુવકને કમિશનની લાલચ આપી તસ્કર બનાવ્યો
પોલીસે પકડેલા આરોપીની સઘન પૂછપરછ કરતાં આ રેકેટનું ભાવનગર કનેક્શન સામે આવ્યું છે. આરોપીએ કબૂલાત કરી છે કે તે અગાઉ ભાવનગરમાં હીરા ઘસવાનું કામ કરતો હતો. ત્યાં બે મહિના પહેલાં તેના સંપર્કમાં પવન અને તેના કેટલાક સાથીદારો આવ્યા હતા. આ લોકોએ તેને વ્હેલ માછલીની ઉલટીનો આ જથ્થો સાચવવા માટે આપ્યો હતો અને વચન આપ્યું હતું કે જ્યારે પણ આ કિંમતી જથ્થો વેચાશે ત્યારે તેને મોટું કમિશન આપવામાં આવશે. કમિશનની લાલચમાં આવીને આરોપી આ જથ્થો પોતાના વતન ધોલેરા લઈ આવ્યો હતો અને અન્ય સ્થાનિક સાગરીતો સાથે મળીને કરોડો રૂપિયાના આ માલના ગ્રાહકો (ખરીદનાર) શોધવાની પેરવીમાં હતો, પરંતુ તે પહેલાં જ પોલીસના સકંજામાં આવી ગયો.
અત્તર અને દવામાં ઉપયોગી હોવાથી સોના કરતાં પણ મોંઘો
એમ્બરગ્રીસ એ દરિયાઈ જીવ સૃષ્ટિનો એક અત્યંત દુર્લભ પદાર્થ છે, જે વ્હેલ માછલીના પેટમાંથી કુદરતી પ્રક્રિયા દ્વારા બહાર આવે છે. આ પદાર્થનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે વૈશ્વિક સ્તરે ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા મોંઘા અત્તર (પરફ્યુમ) બનાવવામાં થાય છે, કારણ કે તે સુગંધને લાંબા સમય સુધી હવામાં ટકાવી રાખવાની અદભુત ક્ષમતા ધરાવે છે. આ સિવાય કેટલીક પ્રાચીન સંસ્કૃતિઓમાં પરંપરાગત કિંમતી દવાઓ, ધૂપ અને સુગંધિત તેલ બનાવવામાં પણ તેનો ઉપયોગ થતો હોવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય કાળા બજારમાં તેની કિંમત સોના કરતાં પણ વધુ બોલાય છે. હાલમાં પોલીસે ઝડપાયેલા શખ્સ સામે ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા-૨૦૨૩ની સંબંધિત કલમો હેઠળ ગુનો નોંધી, આ નેટવર્કના મુખ્ય સૂત્રધાર પવન અને અન્ય સાથીઓને પકડવા ચક્રો ગતિમાન કર્યા છે.
અહેવાલ: ગાંધીનગર પ્રવાસી પત્રકાર રાજેશ પરીખ
About the Author
