મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ:
- વરસાદી પાણીની નળીનો વિરોધ: ચાંગોદર વિસ્તારના પાણીના નિકાલ માટે ખેતરોમાંથી પસાર થતી ડ્રેનેજ નળી નાખવા મુદ્દે ૪ ગામના ખેડૂતોનો પ્રચંડ વિરોધ.
- રામધૂન અને મંડપ: ડરણ, જુવાલ, વાસણા ઢેઢાળ અને સાંકોડ ગામના ખેડૂતો અને મહિલાઓએ ખેતરમાં જ મંડપ બાંધી રામધૂન બોલાવી કામ અટકાવ્યું.
- પોલીસ કાફલો તૈનાત: વહીવટી તંત્ર દ્વારા પોલીસ બંદોબસ્ત સાથે કામ શરૂ કરાતા ખેડૂતો રોષે ભરાયા, સમજાવટના પ્રયાસો નિષ્ફળ.
- જિલ્લા વડા સમક્ષ માંગ: જમીનના અધિકાર પત્રકો (૭/૧૨) માં આ નળીની કોઈ અસર ન થાય અને ભવિષ્યમાં બિનખેતીની મંજૂરી મળે તેવી લેખિત બાહેંધરીની માંગ.
વળતર આપ્યા વિના કામ શરૂ કરાતા વકર્યો વિવાદ
અમદાવાદ જિલ્લાના સાણંદ તાલુકાના ચાંગોદરમાંથી વરસાદી પાણીના નિકાલ માટે પસાર થતી મોટી ડ્રેનેજ પાઈપલાઈન (વરસાદી નળી) નાખવાના મુદ્દે સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર અને ખેડૂતો વચ્ચેનો વિવાદ ફરી એકવાર ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. સિંચાઈ વિભાગ દ્વારા કોઈ પણ પ્રકારની પૂર્વ સૂચના, નોટિસ કે વળતર ચૂકવ્યા વિના જ ચાર દિવસ પહેલાં જમીન ખોદકામનું કામ શરૂ કરી દેવામાં આવ્યું હતું. આ અન્યાય સામે ડરણ, જુવાલ, વાસણા ઢેઢાળ અને સાંકોડ ગામના ખેડૂતોએ સવારે જ ખોદકામ કરતા મોટા યંત્રો (જેસીબી મશીન) ની સામે બેસી જઈને કામગીરી સંપૂર્ણપણે અટકાવી દીધી હતી.
ખેતરોમાં મંડપ બાંધી મહિલાઓએ શરૂ કરી રામધૂન
સાણંદ તાલુકાના ચાંગોદર, ચાચરાવાડી વાસણા તેમજ ગેલોપ્સ ઔદ્યોગિક વિસ્તારમાં ચોમાસા દરમિયાન ભરાતા પાણીના નિકાલ માટે આ ચારેય ગામના ખેડૂતોના કિંમતી ખેતરોમાંથી આ લાઇન પસાર કરવાનું આયોજન કરાયું છે. અગાઉ ૩ જૂનના રોજ પણ ખેડૂતોએ ઉગ્ર વિરોધ કરીને કામ અટકાવ્યું હતું. ત્યાર બાદ વહીવટી તંત્ર દ્વારા ગત ૧૬મી જૂનના રોજ ફરીથી મોટો પોલીસ કાફલો રાખીને બળપૂર્વક કામ શરૂ કરાતા ખેડૂતોમાં ભારે આક્રોશ ફેલાયો હતો. ખેડૂતોની અનેક વાંધા અરજીઓ છતાં સરકારે વળતરની કોઈ સ્પષ્ટતા ન કરતાં, ચારેય ગામના પુરુષો અને મહિલાઓ ડરણ ગામની સીમમાં એકઠા થયા હતા અને ત્યાં જ મંડપ બાંધી, રામધૂન બોલાવીને તંત્રની જોહુકમીનો વિરોધ કર્યો હતો.
જમીનના સરકારી અધિકાર પત્રકો મુદ્દે કલેક્ટરની બાહેંધરીની માંગ
આ આંદોલન દરમિયાન ડરણ ગામે ખેડૂતોની એક મોટી જાહેર સભા યોજાઈ હતી, જેમાં ખેડૂત આગેવાનોએ બે મુખ્ય મુદ્દાઓ પર તમામ ખેડૂતોનો અભિપ્રાય લીધો હતો. ખેડૂતોની મુખ્ય માગણી છે કે જે પણ ખેતરમાંથી આ સરકારી લાઇન પસાર થાય છે, તેના જમીનના મુખ્ય સરકારી અધિકાર પત્રકો (૭/૧૨ ના ઉતારા) માં આ લાઇનની કોઈ નકારાત્મક નોંધ કે અસર ન થવી જોઈએ. આ સાથે જ ભવિષ્યમાં આ જમીન પર બાંધકામ કરવા માટે કે બિનખેતી (એન.એ.) કરવા માટેની મંજૂરીઓ સરળતાથી મળી રહે તેવી લેખિત બાહેંધરી જિલ્લા કલેક્ટર (જિલ્લા વડા) દ્વારા આપવામાં આવે. જો વહીવટી તંત્ર ખેડૂતોને આ બાબતે લેખિતમાં વિશ્વાસમાં લેશે, તો જ તેઓ આ કામ આગળ વધવા દેશે તેવી સહમતી સભામાં સાર્વત્રિક રીતે સધાઈ હતી.
સમજાવટના પ્રયાસો નિષ્ફળ, ખેડૂતો પોતાની માંગ પર અડગ
ઘટનાની ગંભીરતાને પગલે સ્થાનિક મામલતદાર સહિતના ઉચ્ચ વહીવટી અધિકારીઓ અને પોલીસનો કાફલો ખેડૂતોને શાંત પાડવા અને સમજાવવા માટે દોડી ગયો હતો. જો કે, ખેડૂતો અને મહિલાઓએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં અધિકારીઓને જણાવી દીધું હતું કે, સિંચાઈ વિભાગ દ્વારા સ્થાનિક ધરતીપુત્રોને કોઈ પણ પ્રકારના વિશ્વાસમાં લીધા વિના કે વળતર આપવાની સત્તાવાર જાણ કર્યા વિના આ દાદાગીરી પૂર્વકનું કામ શરૂ કરાયું છે, જે ચલાવી લેવાશે નહીં. જ્યાં સુધી લેખિત ખાતરી નહીં મળે ત્યાં સુધી આ વિરોધ પ્રદર્શન ચાલુ રાખવાની ખેડૂતોએ ચીમકી આપી છે.
ગાંધીનગર પ્રવાસી પત્રકાર રાજેશ પરીખ
About the Author
