મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ:
- બેબેસિયા વાયરસનો પ્રકોપ: ગીર ગઢડા અને અમરેલી વિસ્તારમાં સિંહબાળોના મોતમાં ઘાતક વાયરસ હોવાની પ્રાથમિક આશંકા.
- ૧૦ કિમીનો વિસ્તાર આઇસોલેટ: ચેપ વધુ ન ફેલાય તે માટે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારના સિંહોને અલગ તારવી દેવાયા.
- ૮ સિંહબાળોના મોત: વનમંત્રીએ ૮ સિંહબાળોના મોતની પુષ્ટિ કરી, અન્ય મોતો આંતરિક લડાઈ કે કુદરતી હોવાનો દાવો.
- પીએમઓની સીધી નજર: દિલ્હી વડાપ્રધાન કાર્યાલય દ્વારા ગીરની સ્થિતિ પર સતત મોનિટરિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે.
- પીસીસીએફ ગીર દોડ્યા: વનવિભાગના વડા ભવાની પતીએ ગીરના વિવિધ એનિમલ કેર સેન્ટરોની લીધી મુલાકાત.
- લેબોરેટરી ટેસ્ટ: મૃત્યુ પામેલા સિંહોના સેમ્પલ ગાંધીનગર લેબોરેટરીમાં મોકલાયા, કેનાઈન ડિસ્ટિમ્પર વાયરસની પણ આશંકા.
જૂનાગઢ: એશિયાટિક સિંહોના એકમાત્ર ઘર ગણાતા ગીરના જંગલમાં સિંહોના એક બાદ એક થઈ રહેલા મોતને પગલે સમગ્ર રાજ્યમાં ભારે ચિંતાનું મોજું ફરી વળ્યું છે. વનવિભાગ અને રાજ્ય સરકાર માટે આ ઘટના એક મોટો અને ગંભીર પડકાર બનીને સામે આવી છે. આ મામલે વનમંત્રી અર્જુનભાઈ મોઢવાડિયાએ પત્રકાર પરિષદ યોજીને સિંહોના મોત પાછળ ‘બેબેસિયા’ વાયરસ હોવાની પ્રાથમિક આશંકા વ્યક્ત કરી છે. વનવિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓનો કાફલો તાત્કાલિક ગીરના જંગલોમાં દોડી ગયો છે અને વન્યજીવોના આ મોતના તાંડવને રોકવા માટે તપાસ તેજ કરી દેવામાં આવી છે.
વાયરસના પ્રકોપ વચ્ચે વનમંત્રી અર્જુનભાઈ મોઢવાડિયાનું મોટું નિવેદન
વનમંત્રી અર્જુનભાઈ મોઢવાડિયાએ ગીરની ગંભીર પરિસ્થિતિ અંગે સત્તાવાર વિગતો આપતા જણાવ્યું હતું કે, ગીર ગઢડા અને અમરેલીના સરહદી વન વિસ્તારોમાં સિંહબાળોના મૃત્યુ થયા છે. પ્રાથમિક મેડિકલ અનુમાન મુજબ આ તમામ મોત ‘બેબેસિયા’ નામના જીવલેણ વાયરસને કારણે થયા હોવાનું જણાય છે. તંત્ર દ્વારા તાત્કાલિક પગલાં ભરીને અસરગ્રસ્ત ૧૦ કિલોમીટરના સમગ્ર વિસ્તારને આઇસોલેટ (અલગ) કરવામાં આવ્યો છે અને તે વિસ્તારમાં વસતા અન્ય સિંહો પર બાજ નજર રાખીને તેમને અલગ તારવવામાં આવ્યા છે. મંત્રીએ રાહતના સમાચાર આપતા દાવો કર્યો હતો કે છેલ્લા બે દિવસથી કોઈ નવું મોત નોંધાયું નથી અને પરિસ્થિતિ હાલ સંપૂર્ણ નિયંત્રણમાં છે. અત્યાર સુધીમાં કુલ ૮ સિંહબાળોના શંકાસ્પદ વાયરસથી મોત થયા છે, જ્યારે અન્ય મોત સિંહોની અંદરોઅંદરની લડાઈ અથવા કુદરતી કારણોસર થયા છે. આ સમગ્ર ઘટનાની ગંભીરતાને જોતાં વડાપ્રધાન કાર્યાલય પણ આ મામલે સીધી નજર રાખી રહ્યું છે.
પીસીસીએફ ભવાની પતી ગીર પહોંચ્યા, તપાસનો ધમધમાટ શરૂ
રાજ્યમાં વનરાજની વસ્તી પર તોળાઈ રહેલા સંકટને કારણે ગાંધીનગરમાં પણ દોડધામ મચી ગઈ છે. વનવિભાગના ઉચ્ચ અધિકારી પીસીસીએફ ભવાની પતી તાત્કાલિક ગીર દોડી આવ્યા છે અને તેમણે અલગ-અલગ એનિમલ કેર સેન્ટરોની રૂબરૂ મુલાકાત લીધી છે. ખાસ કરીને જસાધાર એનિમલ કેર સેન્ટરમાં સારવાર હેઠળ રહેલા વધુ ૨ સિંહબાળોના મોતની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે. વનવિભાગ ભલે સત્તાવાર રીતે મૃત્યુઆંક ૮ હોવાનો દાવો કરતું હોય, પરંતુ સ્થાનિક સ્તરે આ આંકડો ૯ થી વધુ હોવાની લોકચર્ચાઓ જાગી છે. મૃત્યુ પામેલા સિંહોના સેમ્પલ મેળવીને વધુ તપાસ માટે તાત્કાલિક ગાંધીનગર લેબોરેટરીમાં મોકલવામાં આવ્યા છે, જેનો રિપોર્ટ સાંજ સુધીમાં આવી જશે. આ મૃત્યુમાં ભૂતકાળમાં તબાહી મચાવનાર સીડીવી એટલે કે કેનાઈન ડિસ્ટિમ્પર વાયરસ જેવા ગંભીર રોગના લક્ષણો હોવાની પણ આશંકા સેવાઈ રહી છે, જેને કારણે વનતંત્રની ઉંઘ હરામ થઈ ગઈ છે.
સિંહ નિષ્ણાતો અને ખોરાક અંગે ઉઠેલા સવાલો
આ આખા મામલે સિંહ પર લાંબા સમયથી રિસર્ચ કરતા એક્સપર્ટ ડૉ. જલ્પન રૂપાપરાએ એક મહત્વનું નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, જેમ મનુષ્યોમાં સમયાંતરે કુદરતી રોગો આવે છે, તેમ પ્રાણીઓમાં પણ આવા રોગચાળા આવતા હોય છે જે તદ્દન કુદરતી છે અને તેને વહીવટી પગલાં લઈને સંપૂર્ણપણે નિવારી શકાતા નથી. બિલાડી કુળના દીપડા અને વાઘમાં પણ આવા રોગો અવારનવાર જોવા મળે છે. હાલમાં ગીરમાં સિંહોની સંખ્યા ઘણી મોટી છે અને તેઓ અલગ-અલગ પોકેટ એટલે કે વિસ્તારોમાં વસવાટ કરે છે, તેથી આ મોતના આંકડાથી ગભરાવાની જરૂર નથી કારણ કે ભારતનું સિંહ મેનેજમેન્ટ વિદેશમાં પણ વખણાય છે. જોકે બીજી તરફ, જંગલમાં સિંહોના ખોરાકને લઈને ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. જંગલમાં કુદરતી મારણના અભાવે સિંહો સડેલું માંસ ખાવા મજબૂર બન્યા હોવાની ચર્ચાઓ વહેતી થઈ છે, ત્યારે હવે વનવિભાગ આ વાયરસ અને મોતના સિલસિલાને રોકવા માટે કેવા નક્કર પગલાં ભરે છે તેના પર વન્યજીવ પ્રેમીઓની નજર મંડાયેલી છે.
About the Author
